دستگاه موسیقی به معنی روش ،نوع ، قانون و قاعده است .

 پسوند گاه محل استقرار فواصل (مسند، آهنگ و نغمه ها ) بر

روی تارها و دسته آلات موسیقی است . دستگاه نسبت به

موسیقی ، مثل عروض نسبت به شعر است .

دستگاه های موسیقی ایرانی

چهارگاه : حماسی است مثل زنگ سلام صبحگاهی

سه گاه : حماسی و مهربان است مثل تصنیف < ناز لیلی >با صدای استاد شجریان .

ماهور : شاد و دست افشان است ، مثل تصنیف < مرغ سحر >

همایون : با طمانینه و با وقار است مثل تصنیف < تو ای پری کجائی > با صدای استاد قوامی

شور : احساسی و عاطفی است مثل < نیلوفرانه > با صدای آقای افتخاری و < گل پونه ها > با صدای ایرج بسطامی  . شور شامل چهار آواز یا چهار مایه مستقل است : دشتی ، ابو عطا ، بیات ترک ، و افشاری

راست پنجگاه : با صلابت و دارای استواری است مثل < آمد بهار ای عاشقان >با صدای آقای افتخاری

نوا : عرفانی و معرفتی است مثل تصنیف < جان جهان > با صدای استاد شجریان

کردهاو دستگاههای موسیقی ایرانی

شاید کردها ی ایران تنها قوم ایرانی باشند که  در هر هفت دستگاه موسیقی ایرانی آواز دارند فت .

نمونه:

چهارگاه : نازداران   با صدای عدنان کریم

سه گاه : سابلاغ چند خوشه    با صدای حسن زیرک

ماهور : قافله چی   با صدای عباس کمندی

همایون : مریم سابلاغی   با صدای محمد ماملی

شور : به زلف و رخساره   با صدای محمد ماملی

راست پنجگاه : شه و   باصدای حسن زیرک

نوا : ناله سحری  با صدای رامین یوسفی